Terug naar Actueel

Sinds de nieuwe Wet zorg en dwang vorig jaar januari inging, moeten bepaalde zorginstellingen hun deelnemers toegang tot een onafhankelijke Cliënt Vertrouwenspersoon Wet zorg en dwang (CVP Wzd) bieden. Het gaat om zorginstellingen waar zorg wordt verleend aan mensen met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie), verstandelijke beperking, Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH), het Syndroom van Korsakov en de Ziekte van Huntington. Voor deze doelgroepen is de Wet zorg en dwang van toepassing, wanneer zij te maken krijgen met onvrijwillige zorg. Dit is bijvoorbeeld als iemand zijn mobieltje moet inleveren of verplicht moet douchen. Zorgboeren aangesloten bij de Federatie lazen er al regelmatig over in de nieuwsbrief. Ook staan er artikelen over op de website.

Maya Boer is CVP-er. Ze heeft opleidingen in de plantenteelt en als juridisch dienstverlener. Ze werkte op veel boerenbedrijven en heeft gewerkt op een zorgtuin op in Arnhem Zuid . “Dus ik vind het heel leuk om nu als CVP-er Wzd in aanraking te komen met de landbouw.”

De uitvoering van de wet heeft door corona wat vertraging opgelopen, maar Maya Boer en haar collega’s zijn al wel zo goed mogelijk begonnen zich kenbaar te maken bij de instellingen waar het om draait. “We willen graag dat zorgboeren en cliënten ons weten te vinden. Zorgboeren voor als ze vragen hebben over de nieuwe wet en om hun cliënten naar ons te kunnen verwijzen. Cliënten mogen ons altijd rechtstreeks benaderen via hun eigen regionale organisatie, te vinden via https://stichtinglandelijkefaciliteit-cvp.nl/ (je moet even tot over de helft naar beneden scrollen)”

Het idee achter de CVP Wzd is, dat er een persoon is om op terug te vallen buiten de wereld van de zorginstelling zelf. De CVP Wzd kan ondersteunen en informatie geven bij vragen die er ontstaan rondom onvrijwillige zorg. “Dwang mag niet zomaar. In veel gevallen is er een alternatief te verzinnen, waar de cliënt zich wel in kan vinden”, zegt Maya. Als het dan toch niet anders kan, worden er duidelijke afspraken gemaakt, die worden vastgelegd in een plan van aanpak, dat regelmatig wordt herzien.”

Maya begint in opdracht van het Zorgkantoor met de woonzorg, maar ook deelnemers aan dagbesteding kunnen nu al bij haar terecht. Maya is nog niet op een zorgboerderij geweest als CVP Wzd, maar wel in andere zorginstellingen. “We kondigen ons bezoek altijd aan. Het gaat in overleg met de betreffende zorginstelling. Als we er zijn, maken we kennis met de cliënten en leggen uit dat we er voor hen zijn.”

Als Maya aan het werk is als Cliënt Vertrouwens Persoon, werkt ze volgens het kwaliteitskader met een persoonsgerichte aanpak. “Ik ga echt naast de cliënt staan, of naast de vertegenwoordiger als de cliënt zichzelf niet kan uiten. Ik probeer goed te luisteren en door te vragen. Soms begint het verhaal met dat iemand weg wil, maar uiteindelijk wil iemand graag dat zijn problemen worden opgelost. Als we die goed boven tafel krijgen, kunnen we er vaak wel wat aan doen. Het kan helpen als iemand anders het voor je verwoordt. Ik geef nooit ongevraagd sturend advies, vraag alleen door om erachter te komen wat iemand zelf wil. Indien nodig schakel ik een cliënt-ondersteuner in.”

“Wat ik heel vaak mee maak is een gebrek aan durf. Mensen zijn bang om iets te willen, om iets te vragen, om zich te uiten. Ze kroppen dingen op. Ik probeer het zo goed mogelijk boven tafel te krijgen. En als iemand een klacht wil indienen, zorg ik ook dat dat gebeurt.”

                                                                     

De organisatie van de CVP’s Wzd in Nederland

Maya is voor haar collega’s het aanspreekpunt voor de zorglandbouw. In elke zorgkantoorregio heeft het zorgkantoor in kwestie een CVP-aanbieder aangewezen. Zorgboeren en cliënten kunnen hulp inroepen via deze aanbieders, die te vinden zijn via https://stichtinglandelijkefaciliteit-cvp.nl/ (je moet even tot over de helft naar beneden scrollen).

 

Voorbeelden

Kwesties waar een CVP Wzd-er in meekijkt en -denkt zijn er veel. “Zo is het niet allen belangrijk te kijken naar wel of geen middel van dwang, maar ook naar het minst ingrijpende middel. Opsluiting is een grote vrijheidsbeperking. Een GPS-tracker dragen is bijvoorbeeld veel minder heftig. Beide vallen onder Dwang, maar dat is niet per se verboden. Er moet goed over nagedacht zijn, het moet worden opgeschreven en regelmatig geëvalueerd: is het nog steeds nodig? Doet een zorgboer dit niet goed, dan kan de cliënt contact zoeken met een CVP Wzd, die meekijkt naar een oplossing.”

‘Normale’ regels kunnen worden gevat in een lijst met huisregels, die goed zichtbaar moeten worden opgehangen en voor iedereen geldig zijn. Alleen ‘normale’ regels mogen erop. “Een telefoon inleveren mag als het logisch is, bijvoorbeeld als er in de tuin gewerkt wordt. Dan hoort het bij de huisregels te staan. Een hele dag niet communiceren wordt niet als normaal gezien, dus een hele dag mobieltjes inleveren tegen de wens van de cliënten mag niet zomaar.”

De regels in een huis kunnen wel per doelgroep verschillen. Als er veel mensen met autisme wonen, zal rust belangrijker zijn dan bij een groep met ADHD-ers. “Het is dan wel weer geldig in het hele huis”, aldus Maya.