Terug naar Actueel
  • Nieuws

De zorglandbouw heeft unieke kwaliteiten. Mensen op een zorgboerderij bewegen veel, zijn veel buiten, eten gezond en ontmoeten elkaar. Ook bevinden ze zich in een ‘normale, echte wereld’, waar ook gewone economische activiteiten plaatsvinden. Zoals voerleveranciers die langskomen, klanten die in een winkel groente en fruit halen, kippen die eieren leggen, enzovoort. Dit zorgt voor een groot onderscheid met zorginstellingen. Deelnemers voelen zich geen patiënt, maar hulpboer. Het maakt dat ze hun verblijf op een zorgboerderij heel hoog waarderen, met een 9 gemiddeld[1]). Vooral de begeleiding scoort hoog met een 9,6.

Steeds professioneler

Zorgboerderijen zijn in de jaren ’70 ontstaan, toen de heilzame werking van meehelpen op de boerderij steeds meer werd ontdekt. Door groeiende inzichten in de psychologie en doordat ook mensen met complexere zorgvragen naar de boerderij kwamen, werd steeds professionelere begeleiding gevraagd. De zorglandbouw bewoog hierin mee. Opleidingen werden verplicht en al in 2009 ontstond een eigen landelijke branchevereniging (de Federatie Landbouw en Zorg). Het keurmerk voor de zorglandbouw (Kwaliteit laat je zien!) ontstond vervolgens in 2000. Dit helpt zorgboeren om aan alle wettelijke eisen te voldoen, omschrijft veldnormen en is mede gestoeld op bestaande kwaliteitskaders (Jeugd, gehandicaptenzorg, Wmo).

Omdat alleen voldoen aan wettelijke eisen, die veelal afkomstig zijn uit de reguliere zorg, volgens veel zorgboeren niet voldoende is, ontwikkelt de zorglandbouw sinds eind 2019 een kwaliteitskader. Een kwaliteitskader in de zorg is een serie afspraken over wat voor soort zorg je wilt leveren en hoe je de kwaliteit borgt. De Federatie Landbouw en Zorg wil toewerken naar meer kwaliteit met minder papier, op basis van de kernwaarden[2] die de deelnemers het hoogst waarderen. Zoals het buiten zijn en bewegen.

Klachtencommissie

Voor de monitoring van klanttevredenheid is er al jaren een klanttevredenheidssysteem en voor klachten is er al jaren een onafhankelijke landelijke Klachtencommissie, waar iedere bij de Federatie aangesloten zorgboer zijn deelnemers verplicht toegang toe moet geven. Dit bestaat naast het verplcihte klachtenreglement met vertrouwenspersoon en klachtenfunctionaris op de boerderij. Het luisteren naar  klachten (circa 8 per jaar) zorgt ervoor dat de deelnemer gehoord wordt, is gericht op een oplossing en herstel van vertrouwen en geeft de Federatie inzicht in waar er verbetering mogelijk is. Beide systemen geven goede input voor het kwaliteitskader.

Op naar eigen kwaliteitskader

Aan het opbouwen van het eigen kwaliteitskader heeft de Federatie Landbouw en Zorg afgelopen jaar volop gewerkt. Met steun van ZonMW is hiervoor een project voor kwaliteitskader gestart met de naam Kracht van de Zorglandbouw. Dit project wordt uitgevoerd onder begeleiding van een stuurgroep en in overleg met de Inspectie Gezondheid en Jeugd, met het ministerie van VWS, met de Vereniging Nederlandse Gemeenten en met zorgkantoren. Stakeholders, zorgboeren en deelnemers zijn geïnterviewd en enquêtes zijn afgenomen. Er is ervoor gekozen om het kwaliteitskader voor de zorglandbouw te stoelen op het Kwaliteitskader Gehandicaptenzorg. Er wordt nu gewerkt aan de basisteksten.

In tijden van corona gaat de ontwikkeling van het kwaliteitskader door. Ondanks dat zorgboeren te maken hadden met extra corona regels, met uitvallend personeel en soms zelfs verlies van deelnemers of naasten. De Federatie informeerde de zorgboeren zo zorgvuldig mogelijk over alle nieuwe eisen en richtlijnen. Het definitieve Kwaliteitskader is naar verwachting begin 2022 gereed.

Cultuur van samen leren

Directeur Maarten Fischer: “Het kwaliteitskader gaat geen eenmalige papieren afspraak zijn, maar een cultuur omschrijven van zaken bespreken en van elkaar leren. Vandaar dat in het nieuwe kwaliteitskader de focus ligt op luisteren naar deelnemers, intervisie op en tussen zorgboerderijen en een landelijke academie om een impuls te geven aan scholing en onderwijs. We hopen zo met het kwaliteitskader goed recht te kunnen doen aan de kracht van de zorglandbouw. Die zit in de kernwaarden. Als we die goed weten te borgen en van elkaar blijven leren, zijn we in combinatie met de wettelijke eisen zoals belegd in het keurmerk, echt een onderscheidende en krachtige sector in het zorglandschap.”

De komende maanden wordt in pilots getest of de uitgangspunten en de plannen rond scholing zo werken als is bedacht. Het zal door de praktijk nog verder worden bijgeschaafd en in het najaar af zijn. “Maar helemaal af zal het nooit zijn”, zegt directeur van de Federatie Landbouw en Zorg Maarten Fischer. “Ook het kwaliteitskader zelf zal zich altijd moeten blijven ontwikkelen.”

 

[1] blijkt uit het klanttevredenheidssysteem VanzelfSprekend waar zo’n 1300 deelnemers aan meedoen

[2] De kernwaarden gaan over zaken als buitenleven, natuurlijk ritme, persoonlijke aandacht, gezond eten, meedoen en handen uit de mouwen. Ze worden momenteel opnieuw benoemd. Zie zorgboeren.nl