De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet dat er binnen de zorg en jeugdhulp steeds meer aandacht is voor het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Toch benadrukt de inspectie dat er nog concrete stappen nodig zijn om deelnemers beter te beschermen. Ook voor zorgboerderijen is dit een belangrijk onderwerp. Een veilige zorgrelatie vormt immers de basis van goede zorg.
Volgens de IGJ vraagt het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag om meer dan alleen beleid op papier. Zorgaanbieders moeten actief werken aan signalering en een open cultuur waarin dit onderwerp bespreekbaar is zonder taboe.
De inspectie roept zorgaanbieders daarom op om:
- actief aandacht te besteden aan het vroeg signaleren en voorkomen van grensoverschrijdend gedrag;
- zorgvuldig het verleden van nieuwe medewerkers te controleren, zoals diploma’s, een VOG, BIG- of SKJ-registratie en referenties;
- verantwoordelijkheid te nemen door zelf een tuchtklacht in te dienen wanneer grensoverschrijdend gedrag heeft plaatsgevonden binnen de zorgrelatie;
- in overleg met het slachtoffer aangifte bij de politie te overwegen.
IGJ-hoofdinspecteur Janet Helder benadrukt het belang hiervan:
“Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt helaas nog overal voor. In het onderwijs, in de sport, in de cultuursector, bij de media. Maar juist in de zorg en de jeugdhulp zijn mensen extra kwetsbaar en extra afhankelijk van iemand anders. Daarom onze oproep er nóg meer tegen te doen.”
De inspectie ziet daarnaast dat zorgverleners vaak signalen achteraf herkennen of twijfelen hoe zij moeten handelen wanneer een deelnemer hen iets in vertrouwen vertelt. Daardoor kan het gebeuren dat situaties te lang blijven voortbestaan. Juist daarom is het belangrijk dat medewerkers weten zij terecht kunnen voor overleg en ondersteuning, het is aan zorgboeren om hier beleid voor te maken.
Tijdens inspectiebezoeken en na meldingen toetst de IGJ of zorgaanbieders daadwerkelijk werk maken van een veilige zorgrelatie. Daarbij kijkt de inspectie nadrukkelijk verder dan alleen protocollen en documenten. Het gaat vooral om de dagelijkse praktijk, een open aanspreekcultuur en het nemen van verantwoordelijkheid wanneer zich situaties voordoen.
De IGJ heeft daarnaast een zelfscan voor zorgprofessionals beschikbaar gesteld om organisaties te ondersteunen bij het versterken van een preventieve aanpak, klik hier voor de zelfscan.
In de Academie voor Landbouw en Zorg kun je de e-learning Veilige Zorg voor zorgondernemers en Veilige Zorg voor medewerkers volgen. Deze cursussen zijn breder dan alleen seksueel grensoverschrijdend gedrag, maar vormen een belangrijke toevoeging om aandacht te houden voor veiligheid in de zorg.