Jeugdzorgboerderij Swaenensteyn in Zoetermeer en Hazerswoude-Dorp is een mooi voorbeeld van de positieve energie die van een boerderij uit kan gaan. Waar de zorgboerderij eerst bestond uit één locatie, zijn er nu al drie locaties en komen steeds meer kinderen die thuis zitten via de zorgboerderij weer op een ontwikkelingspad.
Bert en Adriënne Hoogenboom begonnen in 2011 met jeugdzorg op de paardenfokkerij van de vader van Adriënne in Zoetermeer. In 2017 zijn de vier kinderen ook in de VOF gestapt en kwam de locatie in Hazerswoude-Dorp erbij, in 2020 gevolgd door de derde locatie tegenover de boerderij in Hazerswoude-Dorp. Met 45 fte aan medewerkers helpen ze 125 jeugdigde deelnemers tussen de 6 en 18 jaar, en soms nog een klein beetje langer. Bert en Adriënne zijn inmiddels verhuisd, maar zijn zeker nog betrokken bij de zorgboerderij.
Thomas Hoogenboom (35) komt na zus Lisanne (39) en voor Ruben (33) en Marissa (31). Hij woont met zijn vriendin en zoontjes op de boerderij in Hazerswoude-Dorp, net als zus Lisanne met haar gezin. Broer Ruben woont met zijn gezin in Zoetermeer op de zorgboerderij en zus Marissa met haar gezin in Bleiswijk. Ze hebben allemaal een eigen passie en daarmee ook een eigen taak binnen de VOF.
Thomas gaat over de algemene bedrijfsvoering en de nieuwe locatie. Hij vertelt dat veel jongeren naar Swaenensteyn komen als ze op school zijn uitgevallen en thuis komen te zitten. “Waar voorheen nog wel eens jongere op een woensdag of zaterdag kwam ter ontlasting van de thuissituatie, is er nu bijna alleen nog zorg in plaats van school. Op een of andere manier lopen veel kinderen daar vast. Er is vaak sprake van pestgedrag en onvoldoende vermogen om hier weerbaar tegen te zijn. Sociale veiligheid bieden en sociale vaardigheid trainen helpt om het tij te keren. De dieren spelen hierin een grote rol: zij helpen weer vertrouwen te geven.”
Educatie
Op de zorgboerderij wordt geen officieel onderwijs gegeven, vanwege regelgeving die dit in de weg staat, maar onder de noemer educatie weet Swaenensteyn toch professionele ondersteuning te bieden. Er is zelfs een remedial teacher in dienst. “We vinden het jammer om de leergierigheid van kinderen niet te gebruiken. Het helpt hen ook om later weer terug naar school te kunnen. Het is bij ons dus geen lui-lekkerland: alles staat in het teken van verder komen.”
“Ik denk dat gezien worden het belangrijkste is voor de kinderen die hier binnen komen. Ze hebben vaak al veel hulptrajecten achter de rug. Bij ons mogen ze eerst even bijkomen, en even ontspannen bij de dieren. We hebben honden, varkentjes, geitjes, alpaca’s, konijnen, kippen en cavia’s en natuurlijk de IJslandse paarden, waar het allemaal mee begon. Als een kind weer wat op adem is gekomen, proberen we via succeservaringen het zelfvertrouwen en de leerbereidheid weer terug te krijgen.”
En dit lukt heel goed: 45% van de deelnemers verliet in 2025 de zorgboerderij voor een volgende stap.
Liever buiten wandelend met paard dan aan tafel
Het grote verschil met andere hulpinstanties is volgens Thomas de omgeving. “Als we met een paard door het groen wandelen, komen we makkelijker tot gesprek dan tegenover elkaar aan een tafel. Paarden spiegelen en helpen op die manier ook om de problemen aan te kaarten. Tegelijk is dat eigenlijk niet ons hoofddoel: we kijken liever naar mogelijkheden en kansen dan naar het rugzakje. Al houden we daar natuurlijk wel rekening mee.”
Om de mogelijkheden op de zorgboerderij nog verder te vergroten is onlangs de boerderij tegenover de locatie Hazerswoude-Dorp erbij aangekocht. “Dat kwam net als de tweede locatie ook weer via een gunfactor op ons pad. Het is heel fijn, want daar kunnen we aan groentekwekerij en sierteelt gaan doen. We kweken van zaadje tot eindproduct en verkopen het aan de weg. Dat geeft deelnemers veel voldoening.”
Ook voor 18+
Waar jeugdzorgboerderijen vaak een strikte einddatum moeten hanteren op een 18e verjaardag, wil Swaenensteyn ernaar toe om de zorg nog een tijdje langer door te trekken tot jongeren echt zelfstandig verder kunnen. Nu wordt er soms nog een korte periode gedoogd door de gemeente, maar omdat dat lang niet altijd voldoende is, probeert Thomas nu ook 18+ zorg te mogen bieden. Dat zal ook op de nieuwe locatie plaatsvinden onder de noemer van dagbesteding.
Op de foto (v.l.n.r.): Ruben, Bert, Adriënne, Thomas, Lisanne en Marissa Hoogenboom.